Wat u moet doen na een phishingmail, wilt u weten voor het gebeurt en niet erna. Want het overkomt de zorgvuldigste mensen. Een mail die eruitziet als een factuur van een leverancier, een bericht dat een pakje niet geleverd raakte, een vraag van de zaakvoerder om snel iets te regelen. Eén klik, en dan dat gevoel in de maag.
Wat u de eerste uren doet, bepaalt grotendeels hoe erg het wordt. Daarom hieronder een stappenplan in gewone taal, dat u het best nu al ergens ophangt in plaats van het op te zoeken wanneer het zover is.

Stap één: het toestel van het netwerk

Trek de netwerkkabel uit of zet de wifi af op het toestel waarop geklikt werd. Niet afsluiten, wel loskoppelen. Kwaadaardige software die zich verspreidt, doet dat via het netwerk, en elke minuut telt.
Het toestel uitzetten klinkt logisch, maar daarmee verdwijnen ook sporen die nadien nodig zijn om te zien wat er precies gebeurd is.

Stap twee: meld het meteen

Dit is het moeilijkste punt, en het heeft niets met techniek te maken. In bedrijven waar medewerkers bang zijn om een fout toe te geven, blijft een incident soms uren stil. Net die uren maken het verschil tussen één geblokkeerd toestel en een versleuteld netwerk.
Zeg daarom op voorhand tegen uw team dat wie klikt geen probleem krijgt, maar wie het verzwijgt wel. Dat ene zinnetje is de goedkoopste beveiligingsmaatregel die bestaat.

Stap drie: wachtwoorden wijzigen

Zijn er inloggegevens ingetypt op een valse pagina, wijzig dan onmiddellijk dat wachtwoord, en ook dat van elke andere dienst waar dezelfde combinatie gebruikt werd. Doe dat vanaf een ander toestel.
Zet waar mogelijk ook meervoudige authenticatie aan. Dan volstaat een gestolen wachtwoord op zich niet meer om binnen te raken.

Stap vier: controleer wat er gebeurd is

Zijn er mails doorgestuurd vanuit de mailbox? Staat er een doorstuurregel die er niet hoort? Zijn er bestanden gewijzigd of versleuteld? Dit is het moment om uw IT-partner te bellen, ook wanneer het achteraf loos alarm blijkt.
Gaat het om ransomware, dan is de enige echte redding een back-up op een externe locatie die niet mee versleuteld raakte. Betalen geeft geen enkele garantie.

Stap vijf: bekijk hoe het kon gebeuren

Wanneer de rust is teruggekeerd, is er één vraag die u niet mag overslaan. Hoe is die mail binnengeraakt en waarom zag ze er geloofwaardig uit? Soms blijkt dat een filter niet stond zoals het hoorde. Vaker blijkt dat het bericht gewoon erg goed gemaakt was.
Dat laatste is geen reden tot verwijt, wel tot bijscholing. Toon het echte voorbeeld aan uw team, met de afzender erbij. Een vervalsing die uw eigen collega’s bijna te pakken had, leert meer dan eender welke algemene presentatie.

Stap zes: waarschuw wie het moet weten

Werd er in naam van uw bedrijf gemaild naar klanten of leveranciers, laat hen dat dan weten voor zij erin trappen. Bij een lek van persoonsgegevens gelden er bovendien wettelijke meldingsplichten. En u kunt een aanval melden bij het Centrum voor Cybersecurity België.
Wilt u dit stappenplan op maat van uw bedrijf, samen met een gratis security audit? Neem vrijblijvend contact op via 011 49 57 87. Wij begeleiden KMO’s in heel Limburg.